Η νέα διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων

Με τον Ν. 4469/2017 εισήχθη για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο µία οργανωμένη εξωδικαστική διαδικασία για τη συνολική ρύθµιση των βεβαιωμένων πριν τις 31.12.16 χρεών επιχειρήσεων προς κάθε πιστωτή, τράπεζες και Δηµόσιο, η οποία τίθεται σε ισχύ από τις 03 Αυγούστου 2017. Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, φυσικά και νομικά πρόσωπα με πτωχευτική ικανότητα θα μπορούν να ρυθμίσουν συνολικά τις προερχόμενες από την επιχειρηματική τους δραστηριότητα οφειλές, καθώς και οφειλές από άλλες πηγές, εφόσον κριθεί η ρύθμισή τους απαραίτητη για την βιωσιμότητα της επιχείρησης.


Απαιτούμενες θετικές προυποθέσεις για την υπαγωγή στη ρύθμιση είναι να υπήρχε στις 31 Δεκεμβρίου 2016 δάνειο σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών ή ληξιπρόθεσμη οφειλή στο Δημόσιο ή Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ή σφραγισμένες επιταγές, διαταγές πληρωμής ή δικαστικές αποφάσεις λόγω ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων. Το σύνολο των οφειλών πρέπει να υπερβαίνει τα 20.000 ευρώ. Περαιτέρω, ο οφειλέτης θα πρέπει να πληροί την μοναδική προυπόθεση βιωσιμότητας που θέτει ο νόμος, δηλαδή να είχε θετικό EBITDA (καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων) έστω και σε μία εκ των τριών τελευταίων χρήσεων πριν την υποβολή της αίτησης. Για αιτήσεις που θα υποβληθούν το 2016 ενδιαφέρουν οι χρήσεις 2014, 2015 και 2016.


Εφόσον πληρούνται οι ως άνω προϋποθέσεις, ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλλει αίτηση για υπαγωγή στις διατάξεις του νόμου έως την 31.12.18, κάνοντας χρήση ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα διαμορφωθεί από την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Σημειωτέον ότι η όλη διαδικασία λαμβάνει χώρα κυρίως με ανταλλαγή αλληλογραφίας, χωρίς να απαιτείται η διενέργεια συναντήσεων, η οποία, ωστόσο, δεν αποκλείεται.


Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από πλήθος οικονομικών στοιχείων και από στοιχεία που αφορούν την επιχείρηση, τις οφειλές, το σύνολο των πιστωτών και τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, η αξία των οποίων υπολογίζεται με έκθεση εκτιμητή ακινήτων, που είναι ωστόσο προαιρετική, καθώς και από πρόταση ρύθμισης οφειλών. Η αίτηση υποβάλλεται υποχρεωτικά από συνοφειλέτες και εγγυητές, οι οποίοι και καταλαμβάνονται από τα ευνοϊκά αποτελέσματα της συμφωνίας, εάν αυτή επιτευχθεί. Με την κατάθεση της αίτησης παρέχεται από τον οφειλέτη άδεια για κοινοποίηση του συνόλου των ως άνω στοιχείων στους πιστωτές που θα δεχθούν να συμμετάσχουν στην διαδικασία, ενώ επέρχεται άρση του απορρήτου τραπεζικών καταθέσεων και του φορολογικού απορρήτου. Μετά την υποβολή της ορίζεται Συντονιστής από το ειδικό Μητρώο που τηρεί η Γραμματεία, ο οποίος αναλαμβάνει να φέρει εις πέρας την όλη διαδικασία. Η αμοιβή του ανέρχεται, εκτός αντίθετης συμφωνίας, στα 200 ευρώ για τις μικρές και στα 400 ευρώ για τις μεγάλες επιχειρήσεις, όπως αυτές ορίζονται στον νόμο.

Κατόπιν, προσκαλούνται οι πιστωτές να δηλώσουν την πρόθεσή τους για συμμετοχή στην διαδικασία. Από την αποστολή της πρόσκλησης και για 70 ημέρες αναστέλλονται τα καταδιωκτικά μέτρα κατά του οφειλέτη, προθεσμία που δύναται να παραταθεί από το Δικαστήριο. Στη συνέχεια, ελέγχεται εάν οι πιστωτές που εκδήλωσαν ενδιαφέρον συγκεντρώνουν το 50% των απαιτήσεων, απαραίτητη προυπόθεση για την συνέχιση της διαδικασίας. Σε θετική περίπτωση ορίζεται κατόπιν πρότασης των πιστωτών εμπειρογνώμονας, με υποχρεωτικό τον διορισμό του μόνο για τις μεγάλες επιχειρήσεις, προκειμένου να εκπονήσει αξιολόγηση βιωσιμότητας και σχέδιο αναδιάρθρωσης οφειλών, και ξεκινάει η διαδικασία των αντιπροτάσεων από τους πιστωτές. Εφόσον η τελική πρόταση αναδιάρθρωσης που θα διαμορφωθεί εγκριθεί από τα 3/5 των συμμετεχόντων πιστωτών, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται τα 2/5 όσων έχουν ειδικό προνόμιο, υπογράφεται σύμβαση αναδιάρθρωσης.


Με την συμφωνία μπορούν να ρυθμίζονται και οφειλές πιστωτών που δεν συμμετείχαν στην διαδικασία, δεν επιτρέπεται ωστόσο να έρχονται σε χειρότερη θέση από αυτή στην οποία θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης. Δύναται δε να περιλαμβάνει και συμφωνία για εγγραφή βαρών, ωστόσο, μετά την σύναψή της, δεν είναι δυνατή η εγγραφή νέων βαρών, πλην των συμφωνηθέντων με αυτή. Αναφορικά με την ρύθμιση των απαιτήσεων του Δημοσίου, οι δόσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις 120, πρέπει να είναι το πολύ σε μηνιαία βάση, όχι μικρότερες των 50 ευρώ, ενώ αποκλείεται η περίοδος χάριτος. Δυνατή είναι, περαιτέρω, ακόμα και η διαγραφή οφειλών, με τις προβλεπόμενες στο νόμο προϋποθέσεις. Εφόσον ρυθμιστεί οφειλή του Δημοσίου ή Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης δεν υπολογίζονται περαιτέρω τόκοι ή προσαυξήσεις και είναι δυνατή η χορήγηση φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, καθώς η συμφωνία νοείται ως ρύθμιση τμηματικής καταβολής.


Η σύμβαση αναδιάρθρωσης υποβάλλεται στη συνέχεια για επικύρωση στο Δικαστήριο, προκειμένου να αποκτήσει ισχύ εκτελεστού τίτλου, ωστόσο οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των μερών γεννούνται από την υπογραφή της. Από την κατάθεση της αίτησης επικύρωσης μέχρι την έκδοση απόφασης αναστέλλονται τα καταδιωκτικά μέτρα κατά του οφειλέτη για απαιτήσεις που ρυθμίζονται από την συμφωνία. Επίσης, από την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας από το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης αναστέλλεται η λήψη αναγκαστικών μέτρων και η ποινική δίωξη των αδικημάτων του αρθ. 25 Ν. 1882/1990 και του Α.Ν. 86/1967.


Σε περίπτωση μη τήρησης της συμφωνίας με την καθυστέρηση καταβολών για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 90 ημερών, επέρχεται η δικαστική ακύρωσή της, κατόπιν αίτησης συμβαλλόμενου πιστωτή και, συνεπώς, η αναβίωση των ρυθμισμένων οφειλών. Η σύμβαση δε έναντι του Δημοσίου ανατρέπεται αυτοδίκαια με την μη καταβολή 3 δόσεων, αλλά και με την παράλειψη του οφειλέτη να ανταποκριθεί σε λοιπές φορολογικές υποχρεώσεις που ορίζονται στο νόμο.


Τέλος, παρέχεται δυνατότητα ακόμα και σε πρόσωπα που δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του νόμου, καθώς αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα αλλά δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα, όπως οι ελεύθεροι επαγγελματίες, να διαπραγματευτούν με το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης λύσεις ρύθμισης ανάλογες με αυτές που προτείνονται στο πλαίσιο της εξωδικαστικής αυτής διαδικασίας.


Η έναρξη των αιτήσεων υπαγωγής στο νέο νόμο έχει οριστεί για τις 03 Αυγούστου 2017 και αναμένεται μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς είναι η πρώτη φορά που προβλέπεται συμμετοχή του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης σε διαδικασία ρύθμισης οφειλών, με ρητές αρμοδιότητες και διαδικασίες. Τέλος, το άρθρο 65 του πολυνομοσχεδίου για το μεσοπρόθεσμο (Ν. 4472/2017) θέτει πολύ συγκεκριμένες προυποθέσεις ποινικής και αστικής ευθύνης εκπροσώπων του Δημοσίου και πιστωτικών ιδρυμάτων για πράξεις ή παραλείψεις στα πλαίσια αναδιάρθρωσης οφειλών, καθώς και αυστηρές προυποθέσεις για την άσκηση ποινικής δίωξης, σε περίπτωση παράβασής τους. Έτσι, παρέχεται ευρεία ευχέρεια στα αρμόδια πρόσωπα για ουσιαστική προσπάθεια ρύθμισης, δίχως τον φόβο παράβασης καθήκοντος, που μέχρι τώρα συνιστούσε εμπόδιο στην όποια σχετική πρωτοβουλία.

logoΕρμού 10 (2ος όροφος), ΤΚ 546 25 Θεσσαλονίκη
  +30 2310 501325, +30 2310 501342
Fax: +30 2310 512998