Καταχώριση σημάτων για νέες τεχνολογίες (Blockchain, Crypto-assets, Cryptocurrencies, NFTs, Virtual Goods/Services)

Η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, όπως η αλυσίδα συστοιχιών (blockchain), τα κρυπτοστοιχεία/κρυπτονομίσματα (crypto-assets/cryptocurrencies), τα μη ανταλλάξιμα διακριτικά (NFTs) και τα εικονικά αγαθά/υπηρεσίες (virtual goods/services), στη σύγχρονη εμπορική δραστηριότητα, δημιουργεί ουσιώδη ζητήματα στο δίκαιο των σημάτων, ιδίως ως προς την ακριβή περιγραφή των σχετικών αγαθών και υπηρεσιών κατά την κατάθεση αίτησης καταχώρισης σήματος. 

Βασικός κανόνας είναι, ότι οι ανωτέρω τεχνολογίες δεν συνιστούν προϊόν ή υπηρεσία, που να υπάγεται αυτοτελώς σε κάποια κλάση της ταξινόμησης της Νίκαιας. Προκειμένου να ενταχθούν στο πεδίο προστασίας ενός σήματος πρέπει να αποτελέσουν μέρος της περιγραφής κάποιου αγαθού ή υπηρεσίας, που ήδη υπάγεται εννοιολογικά στις κλάσεις 1 - 45.

Ακολουθεί συνοπτική επισκόπηση ανά κατηγορία.

1. Blockchain / Αλυσίδα συστοιχιών
Η αλυσίδα συστοιχιών (blockchain) αποτελεί ειδικό τύπο βάσης δεδομένων, ήτοι αποκεντρωμένο ψηφιακό καθολικό (distributed digital ledger), το οποίο τηρείται από κατανεμημένο δίκτυο υπολογιστών. Τα δεδομένα οργανώνονται σε διαδοχικά «μπλοκ», τα οποία συνδέονται χρονολογικά και προστατεύονται με κρυπτογραφικές μεθόδους, εξασφαλίζοντας διαφάνεια, ασφάλεια και ακεραιότητα. Η τεχνολογία αυτή χρησιμοποιείται σε πληθώρα εφαρμογών (λ.χ. συναλλαγές κρυπτοστοιχείων, ιχνηλασιμότητα εφοδιαστικής αλυσίδας, έξυπνες συμβάσεις).

Όπως ήδη σημειώθηκε, η εν λόγω τεχνολογία δεν συνιστά προϊόν ή υπηρεσία σύμφωνα με την ταξινόμηση της Νίκαιας, αλλά προκειμένου να προστατευτεί με σήμα, πρέπει να αποτελεί μέρος της περιγραφής των προϊόντων / υπηρεσιών που εμπίπτουν στις ήδη υπάρχουσες κλάσεις της εν λόγω ταξινόμησης. Όπως προκύπτει από τη σχετική αναζήτηση στην πλατφόρμα TM class, υπάρχουν ήδη οι παρακάτω σχετικοί προδιατυπωμένοι όροι, στην Κλάση 9 (στην οποία εμπίπτει το τηλεφορτώσιμο και εγγεγραμμένο περιεχόμενο), στην Κλάση 36 (στην οποία εμπίπτουν οι χρηματοπιστωτικές, νομισματικές και τραπεζικές υπηρεσίες), στην Κλάση 38 (υπηρεσίες τηλεπικοινωνίας) και στην Κλάση 42 (στην οποία εμπίπτουν και οι υπηρεσίες τεχνολογιών της πληροφορικής):

Τηλεφορτώσιμο λογισμικό ηλεκτρονικών υπολογιστών για τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 9
Τηλεφορτώσιμο λογισμικό ηλεκτρονικών υπολογιστών για διαχείριση συναλλαγών κρυπτονομισμάτων με χρήση τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 9
Χρηματοπιστωτικές συναλλαγές μέσω αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 36
Σύστημα ηλεκτρονικής μεταφοράς κεφαλαίων μέσω τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 36
Παροχή πρόσβασης σε δίκτυα αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 38
Παροχή τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων με δίκτυα αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 38
Αλυσίδα συστοιχιών ως υπηρεσία [BaaS] - Κλάση 42
Πιστοποίηση δεδομένων μέσω αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 42
Αποθήκευση δεδομένων μέσω αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 42
Προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών για έξυπνες συμβάσεις σε αλυσίδα συστοιχιών - Κλάση 42

Ανάλογα με το είδος του σχετιζόμενου με την αλυσίδα συστοιχιών (blockchain) προϊόντος / υπηρεσίας, που χρήζει προστασίας, το πρόσωπο που κάνει την καταχώριση είτε θα επιλέξει κάποιον από τους παραπάνω όρους, είτε θα υποβάλει τον δικό του κατάλογο, εάν τα προϊόντα/υπηρεσίες που το ενδιαφέρουν δεν ταυτίζονται με τα παραπάνω, ωστόσο ανήκουν εννοιολογικά στις κλάσεις 1 έως 45, λ.χ. Κλάση 35 - Διατήρηση ιατρικών αρχείων και φακέλων ασθενών με χρήση τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών.

2. Crypto – assets, Cryptocurrencies / Κρυπτοστοιχεία, Κρυπτονομίσματα
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114 (MiCA), ως «κρυπτοστοιχείο» (crypto-asset) νοείται ψηφιακή αναπαράσταση αξίας ή δικαιώματος που δύναται να μεταβιβαστεί και να αποθηκευτεί ηλεκτρονικά, με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού ή παρόμοιας τεχνολογίας. Υποκατηγορία των κρυπτοστοιχείων αποτελούν τα κρυπτονομίσματα (cryptocurrencies), τα οποία λειτουργούν συνήθως ως μέσο ανταλλαγής σε συστήματα ομότιμης δικτύωσης (peer-to-peer).

Όπως ισχύει για όλες τις νέες τεχνολογίες, τα κρυπτοστοιχεία και τα κρυπτονομίσματα, δεν συνιστούν προϊόν ή υπηρεσία σύμφωνα με την ταξινόμηση της Νίκαιας. Ανάλογα με το είδος του προϊόντος / υπηρεσίας που χρήζει προστασίας, πρέπει να αποτελέσουν μέρος της περιγραφής των προϊόντων / υπηρεσιών που εμπίπτουν στις ήδη υπάρχουσες κλάσεις. Από την αναζήτηση των συγκεκριμένων όρων στην πλατφόρμα TM class, βρίσκουμε τους παρακάτω προδιατυπωμένους σχετικούς όρους, στην Κλάση 9 (τηλεφορτώσιμο και εγγεγραμμένο περιεχόμενο), στην Κλάση 36 (χρηματοπιστωτικές, νομισματικές και τραπεζικές υπηρεσίες) και στην Κλάση 42 (υπηρεσίες τεχνολογιών της πληροφορικής):

Πορτοφόλια για υλικό κρυπτονομισμάτων - Κλάση 9
Μεταφορτώσιμα κρυπτογραφικά κλειδιά για τη λήψη και την κατανάλωση κρυπτονομισμάτων - Κλάση 9
Τηλεφορτώσιμο λογισμικό ηλεκτρονικών υπολογιστών για διαχείριση συναλλαγών κρυπτονομισμάτων με χρήση τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών - Κλάση 9
Τηλεφορτώσιμο λογισμικό που χρησιμεύει για δημιουργία κλειδιών κρυπρογράφησης για τη λήψη και την κατανάλωση κρυπτονομισμάτων - Κλάση 9
Χρηματοπιστωτικές συναλλαγές κρυπτονομισμάτων - Κλάση 36
Ηλεκτρονική μεταφορά κρυπτονομισμάτων - Κλάση 36
Χρηματοοικονομικές συνάλλαγές κρυπτονομισμάτων - Κλάση 36
Εξόρυξη κρυπτονομισμάτων - Κλάση 42
Ηλεκτρονική αποθήκευση κρυπτονομισμάτων - Κλάση 42
Εξόρυξη κρυπτοστοιχείων - Κλάση 42

Ομοίως, το πρόσωπο που κάνει την καταχώριση είτε θα επιλέξει κάποιον από τους παραπάνω όρους, είτε θα υποβάλει τον δικό του κατάλογο, εάν τα προϊόντα/υπηρεσίες για τα/τις οποία/ες προορίζει το σήμα του δεν ταυτίζονται με τα παραπάνω, ωστόσο ανήκουν εννοιολογικά στις κλάσεις 1 έως 45, όπως ενδεικτικά:

Κλάση 45 - Παροχή νομικών πληροφοριών στον τομέα των κρυπτονομισμάτων
Κλάση 42 - Ηλεκτρονική αποθήκευση κρυπτονομισμάτων για λογαριασμό τρίτων

3. NFTs – Μη ανταλλάξιμα διακριτικά
Τα NFTs (non-fungible tokens), τα οποία στα ελληνικά αποδίδονται ως «μη ανταλλάξιμα διακριτικά» αποτελούν μοναδικά ψηφιακά διακριτικά, που πιστοποιούν την κυριότητα ή αυθεντικότητα ενός ψηφιακού ή φυσικού αντικειμένου και καταγράφονται σε αλυσίδα συστοιχιών (blockchain).

Ομοίως, δεν συνιστούν προϊόν ή υπηρεσία σύμφωνα με την ταξινόμηση της Νίκαιας, αλλά προκειμένου να προστατευτούν πρέπει να αποτελέσουν μέρος της περιγραφής των προϊόντων / υπηρεσιών που εμπίπτουν στις ήδη υπάρχουσες κλάσεις, ώστε να καταστεί σαφές, ότι αυτά/ές σχετίζονται με τα NFTs, ή ότι αυθεντικοποιούνται μέσω NFTs, όπως προκύπτει από τη σχετική αναζήτηση στην πλατφόρμα TM class, όπου συναφή προϊόντα και υπηρεσίες εντάσσονται στην Κλάση 9 (τηλεφορτώσιμο και εγγεγραμμένο περιεχόμενο), στην Κλάση 25 (ενδύματα και είδη πιλοποιίας), στην Κλάση 35 (υπηρεσίες λιανικής και χονδρικής πώλησης), στην Κλάση 41 (υπηρεσίες εκμίσθωσης εξοπλισμού) και στην Κλάση 42 (υπηρεσίες τεχνολογιών της πληροφορικής):

Τηλεφορτώσιμες εφαρμογές λογισμικού για τη δημιουργία μη ανταλλάξιμων διακριτικών (NFT) - Κλάση 9
Τηλεφορτώσιμα ψηφιακά αρχεία μουσικής αυθεντικοποιημένα μέσω μη ανταλλάξιμων διακριτικών [NFT] - Κλάση 9
Τηλεφορτώσιμα ψηφιακά αρχεία εικόνων επαληθευμένα ως προς την αυθεντικότητά τους μη ανταλλάξιμα διακριτικά [NFT] - Κλάση 9
Ενδύματα επικυρωμένα με μη ανταλλάξιμα διακριτικά [NFT] - Κλάση 25
Υπηρεσίες λιανικής πώλησης σε σχέση με τηλεφορτώσιμα ψηφιακά αρχεία εικόνας η γνησιότητα των οποίων πιστοποιείται με μη ανταλλάξιμα διακριτικά (NFT) - Κλάση 35
Παροχή επιγραμμικής αγοράς για αγοραστές και πωλητές τηλεφορτώσιμων ψηφιακών αρχείων εικόνας η γνησιότητα των οποίων πιστοποιείται με μη ανταλλάξιμα διακριτικά (NFT) - Κλάση 35
Ενοικίαση ψηφιακών αρχείων εικόνων επαληθευμένων ως προς την αυθεντικότητά τους με μη ανταλλάξιμα διακριτικά [NFT] - Κλάση 41
Παροχή επιγραμμικού μη τηλεφορτώσιμου λογισμικού ηλεκτρονικών υπολογιστών για κοπή μη ανταλλάξιμων διακριτικών (NFT) - Κλάση 42

Ομοίως, κατά την καταχώριση του σήματος, ο καταθέτης είτε θα επιλέξει κάποιο/α από τα παραπάνω προϊόντα/υπηρεσίες, είτε θα υποβάλει τον δικό του κατάλογο, εάν τα προϊόντα/υπηρεσίες που τον ενδιαφέρουν δεν ταυτίζονται με τα παραπάνω, ωστόσο ανήκουν εννοιολογικά στις κλάσεις 1 έως 45.

4. Virtual Goods & services / Εικονικά αγαθά & υπηρεσίες
Τα εικονικά αγαθά (virtual goods) είναι ψηφιακά αντικείμενα προορισμένα για χρήση σε εικονικά περιβάλλοντα (metaverse, online games κ.λπ.), ενώ αντίστοιχα οι εικονικές υπηρεσίες, είναι ψηφιακές  υπηρεσίες που παρέχονται εντός τέτοιων περιβαλλόντων.

Τα εικονικά αγαθά, ως τηλεφορτώσιμο ψηφιακό περιεχόμενο, υπάγονται κατ’ αρχήν στην Κλάση 9. Οι εικονικές υπηρεσίες κατατάσσονται στην κλάση που αντιστοιχεί στη φύση της εκάστοτε υπηρεσίας (λ.χ. 35, 38, 41, 42). Κατά την αναζήτηση στην πλατφόρμα TM class βρίσκουμε τα ακόλουθα εικονικά προϊόντα/υπηρεσίες:

Τηλεφορτώσιμα εικονικά ενδύματα - Κλάση 9
Τηλεφορτώσιμο λογισμικό εφαρμογών για εικονικά περιβάλλοντα - Κλάση 9
Εμπορία μέσω τοποθέτησης προϊόντων για τρίτους σε εικονικά περιβάλλοντα - Κλάση 35
Παροχή χώρων συζητήσεως (chatrooms) σε εικονικά περιβάλλοντα - Κλάση 38
Ψυχαγωγικές υπηρεσίες παρεχόμενες σε εικονικά περιβάλλοντα - Κλάση 41
Ταξιδιωτικές υπηρεσίες προσομοίωσης παρεχόμενες σε εικονικά περιβάλλοντα για ψυχαγωγικούς σκοπούς - Κλάση 41
Προσομοιωμένες υπηρεσίες εστίασης παρεχόμενες σε εικονικά περιβάλλοντα για ψυχαγωγικούς σκοπούς - Κλάση  41
Υπηρεσίες προσομοιωμένων μουσείων παρεχόμενες σε εικονικά περιβάλλοντα για ψυχαγωγικούς σκοπούς - Κλάση 41
Υπηρεσίες προσομοιωμένων βοτανικών κήπων παρεχόμενες σε εικονικά περιβάλλοντα για ψυχαγωγικούς σκοπούς - Κλάση 41
Υπηρεσίες προσομοιωμένων ζωολογικών κήπων παρεχόμενες σε εικονικά περιβάλλοντα για ψυχαγωγικούς σκοπούς - Κλάση 41

Το πρόσωπο που κάνει την καταχώριση, είτε θα επιλέξει κάποιον από τους παραπάνω όρους, είτε θα υποβάλει τον δικό του κατάλογο, εάν τα προϊόντα/υπηρεσίες που το ενδιαφέρουν δεν ταυτίζονται με τα παραπάνω, ωστόσο ανήκουν εννοιολογικά στις κλάσεις 1 έως 45. Ενδεικτικά:

Κλάση 42 – Υπολογιστικός προγραμματισμός εικονικών αγαθών για χρήση σε εικονικούς κόσμους
Κλάση 35 – Ηλεκτρονικές υπηρεσίες λιανικής πώλησης που παρέχονται σε εικονικά περιβάλλοντα, και αφορούν εικονικά αγαθά, ειδικότερα ρουχισμό

Συμπέρασμα
Η καταχώριση σημάτων που σχετίζονται με νέες τεχνολογίες δεν απαιτεί νέα κατηγοριοποίηση, αλλά αυξημένη ακρίβεια στη διατύπωση των αγαθών και υπηρεσιών. Οι όροι αλυσίδα συστοιχιών (blockchain), κρυπτοστοιχεία/κρυπτονομίσματα (crypto-assets/cryptocurrencies), μη ανταλλάξιμα διακριτικά (NFTs) και εικονικά αγαθά (virtual goods), δεν  συνιστούν προϊόν ή υπηρεσία σύμφωνα με την ταξινόμηση της Νίκαιας. Για την προστασία τους, πρέπει να γίνει προσεκτική επιλογή της κλάσης στην οποία το εκάστοτε προϊόν ή υπηρεσία εμπίπτει, καθώς και του αντίστοιχου σχετικού προδιατυπωμένου όρου της κλάσης αυτής, ή κατά περίπτωση, να γίνει σαφής περιγραφή αυτών, ώστε να προσδιορίζεται επακριβώς με ποιον τρόπο το προϊόν / υπηρεσία σχετίζεται με τη συγκεκριμένη νέα τεχνολογία. Η σαφής διατύπωση των προστατευόμενων προϊόντων – υπηρεσιών είναι αναγκαία, για την πληρέστερη προστασία των σημάτων, σε ένα ταχέως εξελισσόμενο ψηφιακό περιβάλλον.

Περαιτέρω ανάγνωση: https://www.uspto.gov/about-us/events/registering-trademarks-newer-technologies-nfts-blockchain-cryptocurrency